Koje tekstove u "Kalibru" najradije čitate:
Lovačko oružje
Vojno-policijsko oružje
Noževi
Specijalne jedinice
Lov
Velike bitke
Broj 151
aktuelno izdanje
Kolekcionar u prirodi
Noževi "Boker"

"Boker" je jedan od najstarijih proizvođača sečiva u Nemačkoj, koji postoji i danas. Osnovan je 1829, nedaleko od Solingena, na drugoj obali reke Wupper. U Solingen, kompanija se preselila 1869. "Boker" je od početka imao veoma dobre veze s obe Amerike: osnovao je podružnicu u Meksiku, sa brendom Casa Boker, još u 19. veku. Početkom 20. veka, "Boker" organizuje proizvodnju u SAD, koja zbog reparacionih zakona posle Drugog svetskog rata prelazi u tuđe vlasništvo. U ruke matične nemačke firme vraća se tek osamdesetih godina 20. veka. "Boker" 1983, upotpunjuje svoju proizvodnu liniju kupovinom fabrike "Arbolito" u Argentini i od tada u njoj pravi posebnu seriju noževa, označenu kao Boker Arbolito.
Broj modela noževa koje danas "Boker" proizvodi je nekoliko stotina. U zavisnosti od zemlje u kojoj ih proizvodi, materijali se kreću od odličnih, do upotrebljivih. Najveći problem "Bokera" iz ugla nekoga ko želi da kupi kvalitetan, upotrebljiv nož je pretežna orijentisanost ka kolekcionarskom tržištu. To dovodi do toga da većina modela koji se prodaju pod ovim brendom nije preterano upotrebljiva, bez obzira što su materijali i preciznost izrade na visokom nivou. Konkavno brušenim sečivima, debelim metalnim drškama na preklopnim noževima, kao i naizgled anatomskim drškama koje sprečavaju pravilno korišćenje noža - nema mesta na modelima koji se upotrebljavaju u prirodi. Izabrali smo nekoliko "Bokerovih" noževa, koji predstavljaju upotrebljive alatke, za koje smo sigurni da će završiti svaki posao.

Dizajn Boba Doziera
Najveći napredak "Bokera" na dizajnu noževa za korišćenje u prirodi je udruživanje sa čuvenim proizvođačem i dizajnerom iz Arkanzasa, Bobom Dozierom. On pravi izvrsne noževe, relativno male veličine, prilagođene pre svega, beskompromisnom korišćenju na terenu. Originalni Dozierovi noževi dostižu prilično visoke cene (od nekoliko stotina dolara), a "Boker" je jedna od firmi koja je na tržište izbacila pristupačnije modele Bobovih noževa.

Arkanzas Hunter, perjanica ove serije je Dozierova interpretacija besmrtnog dizajna Boba Lovlesa, koju "Boker" pravi od alatnog čelika D2. Dužina sečiva je 9,1 cm, debljine 5 mm, ali sa ravno brušenim sečivom, koje mu obezbeđuje odlične performanse. Ovaj model, zahvaljujući izabranom čeliku predstavlja odličan izbor za one koji žele lovački nož.

Arkanzas Traveler je takođe dizajnirao Dozier. Relativno malih dimenzija, pre svega namenjen planinarima i svima kojima mali, izuzetno spretan nož zadovoljava sve zahteve. Dužine sečiva od 7 cm, napravljenog od klasičnog nerđajućeg čelika AUS 8, težine samo 80 g - Arkanzas Traveler je relativno jeftina ulaznica u svet kvalitetnih noževa, s cenom od 50 evra u Zapadnoj Evropi. Alaskian Skinner, samo desetak evra skuplji i nešto veći, lovcima nudi jednaku upotrebljivost.
Klasično i savremeno

Carbon Steel Hunter. Prateći zahteve tržišta "Boker" je posle dužeg vremena, napravio i jedini nož od klasičnog, ugljeničnog čelika u svojoj proizvodnoj liniji. Carbon Steel Hunter, dizajniran u kući, relativno je mali nož. Klasičnog dizajna spear point sečiva dužine 8,6 cm, malog branika i sa metalnim balčakom. Sečivo je ravno brušeno, napravljeno od čelika C75 sa 0,75 % ugljenika. Po mnogima, to je pravi potez "Bokera", bez obzira na relativno visoku cenu ovog noža, jer se radi u malim serijama. Iako je označen kao lovački nož, zašiljeno sečivo više govori o buscraft nameni, uz kombinaciju sa klasičnom drškom s malim branikom (za one koji preferiraju taj oblik drške). Da je ovaj model jeftiniji, predstavljao bi izvanrednu osnovu za modifikaciju i pravljenje odličnog buscraft noža, ali i ovakav je jedan od najupotrebljivijih, u proizvodnoj liniji "Bokera".

Savanah je još jedan od "Bokerovih" noževa sa potencijalom za korišćenje u prirodi. Za razliku od prethodnih, relativno malih noževa, Savanah ima sečivo dužine čak 12 cm što je na gornjoj granici za univerzalne noževe. Oblik sečiva je negde između spear i drop pointa, sa ravnijim gornjim delom, ali i spuštenim špicom, koji se nalazi blizu ose sečiva. Čelik koji je "Boker" izabrao za ovaj nož je N690BO, koji je razvio u saradnji sa čuveniim čeličanama "Bohler" i predstavlja odgovor na vrlo reklamirane savremene čelike VG10 i S30V koji stižu iz Amerike i Japana. Kao i drugi čelici iz ove grupe, u realnoj upotrebi nemaju nikakvu prednost nad klasičnim ugljeničnim čelicima, sem u otpornosti na rđanje. Zahvaljujući visokom sadržaju legirajućih elemenata, postaju teški za oštrenje. Mogu da naprave probleme svima koji prethodno nisu imali poduže iskustvo u oštrenju noževa. Drška na Savanahu je napravljena od mikarte, koja je trodimenzionalno oblikovana i na celoj površini ima neravnomerno raspoređene polukružne žlebove, čija je namena da omoguće čvrsto držanje noža i sa masnim ili mokrim rukama. S donje strane drške nalazi se i jedan polukružni zarez za prste, koji se nastavlja u branik sa prednje strane. Donja ivica drške se nastavlja prema kraju sečiva u relativno pravilnoj krivi, bez drugih zareza. Ovakav oblik drške omogućava niz različitih hvatova, što je jedan od zahteva koji se stavlja pred nož za korišćenje u prirodi.

Tradicija gaučosa
Nekoliko zanimljivih noževa pravi se i u "Bokerovoj" argentinskoj podružnici - fabrici "Arbolito". Ova fabrika noževe pravi od čelika 440A, koji sa dobrom termičkom obradom daje upotrebljivo sečivo. Većina modela koje "Arbolito" proizvodi su bazirani na tradiciji argentinskih kauboja, gaučosa i zahvaljujući praćenju tradicionalnog oblika, prilično dobro rade kao noževi za dranje i obradu mesa.

Arbolito Cordoba, je relativno mali nož, sečiva nesrazmerne širine u odnosu na dužinu. Upravo ovaj oblik omogućava veliki trbuh, koji uz širinu i ravno brušenje sečiva od oštrice do leđa, pruža izuzetnu efikasnost u sečenju. Drška je napravljena u kombinaciji mikarte i roga, povijena nadole, kao na tradicionalnim argentinskim noževima. Arbolito Cordoba predstavlja lep nož za lovce koji žele da isprobaju ovu geometriju sečiva. Uz prebacivanje oštrice na konveksni oblik, što neće biti preveliki zadatak na nožu ove veličine i tanko brušeno sečivo - korisnici neće biti razočarani.

Grande i El Toro, dva velika bowie noža nalaze se na drugoj strani skale veličina. Grande sa drvenom, a El Toro sa drškom od roga. Sečiva su dužine 23 cm, debljine u leđima 6,5 mm sa dugačkim, potpuno ravnim klipom koji se vraća do polovine sečiva. Branici na ovim modelima su napravljeni od nerđajućeg čelika, elipsastog oblika i prilične veličine, sve u skladu dizajna borbenog noža, što većina bowia u suštini i jeste. Kada ih uzmete u ruku, iznenadiće vas osećaj lakoće sa kojim pokrećete sečivo, što na prvi pogled ne izgleda tako, zahvaljujući velikoj širini i debljini sečiva u leđima. "Arbolito" ove noževe pravi od nerđajućeg čelika T6MOV sa 0,6% ugljenika. Ovaj čelik nije poznat po visokoj tvrdoći, ali je dobar izbor za ovako veliki nož, kod koga je žilavost primarna karakteristika, a držanje oštrine kod klasičnog sečenja potiskivanjem sečiva, na drugom mestu. Ova dva bowia mogu lepo da posluže kao alatke za cepanje velikih komada drveta i pravljenje zaklona (kao i njihovi prethodnici).
U "Arbolitu" se pravi i serija noževa koji su dizajnirani kao alatke za boravak u prirodi. Po obliku su slični noževima Puma White Hunter, sa proširenim sečivom na kraju i velikim trbuhom, koje sledi dugačko ravno sečivo, s integralnim branikom koji se nalazi iznad samog kraja sečiva. Ovi noževi su namenjeni držanju za leđa sečiva prilikom obavljanja preciznih poslova na divljači, što olakšava i serija zareza na njegovom prednjem kraju. Prilikom korišćenja modela za cepanje, nož se drži klasično, za dršku. Ovakav dizajn noževa ima svoje poklonike u svetu, ali uglavnom nije preterano popularan kod onih koji mnogo koriste noževe, jer takav oblik sečiva uzrokuje previše kompromisa kod svakog pojedinačnog zadatka.

Expedition model ima sečivo dužine 14,5 cm od čelika T6MOV. Manji derač, iz iste serije, sa sečivom od 10 cm je oblikom poprilično zanimljiv nož. Međutim, "Boker" je za njegovu izradu upotrebio isti čelik, kao i za većeg "brata". Po nama, to je pogrešan izbor za nož kod koga je držanje oštrice na prvom mestu, a otpornost na velika opterećenja prilikom grube upotrebe koju donosi T6MOV - na poslednjem.
Zahvaljujući velikom broju modela i kolekcionarskom tržištu, "Boker" i danas opstaje kao jedan od retkih nemačkih proizvođača noževa. Pojedini modeli pokazuju da se i u ovoj firmi polako menja stav prema drugom delu tržišta, onog koje traži noževe sa realnom upotrebnom vrednošću, ali promene su još uvek spore.
Preorijentacija "Bokera" na proizvodnju modela realne upotrebljive vrednosti u prirodi, bitna je za opstanak fabrike ili će je zadesiti sudbina ostatka nekada velike nemačke nožarske industrije. Sem nekoliko modela dizajniranih van firme, "Bokerovi" noževi mogu da budu upotrebljivi u prirodi samo uz modifikacije.
R.K.

Broj 151
Test: Lovački karabin M808 Standard

Test: Pištolj CZ SP01 Phantom

“Kalibar” u poseti Helikopterskoj jedinici MUP Srbije

Lov na sibirskog srndaća